Vela-X

Vela-X

HERE IS WHAT YOU WILL SEE

I will reflect around different issues,- from nutrition to cosmic consciousness,- from planet Earth to Deep Space and back again.

There is also links to other sites that I may be blamed for having created,- such as smaller informal lectures mainly written in nynorsk.

Feel free to read and comment, as long as you do not step down to the level of intolerance and stupidity.
In such a case, I will bless the human beings with deleting your garbage.

Please have a seat, fasten your seat belts and have a pleasant flight.

SPØRSMÅL - PREGUNTAS - QUESTIONS ? KLIKK HER !

Romvéret rundt Jorda og dalstroka innafor frå og med 13.10 og dei fyrste dagane framover

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Fri, October 13, 2017 01:49:17
Går tregt med romvèrmeldingane mine for tida. men her kjem ei til.

SOLA (som altså er stjerna "vår", som befinn seg i ein middelavstand på 150 millionar km frå oss, som har plass til 1 million jordklodar inne i seg, som odannar (fusjonerar) 620 millionar tonn hydrogen til 616 millionar tonn helium kvart sekund,- dei 4 millionar tonn i differanse er strålinga som i denne prosessen fèr ut i rommet i form av lys, varme og ein grubråte med anna stråling,- og som, dersom verdsrommet kunne transportere lyd, ville laga eit slikt fælsleg spetakkel at det ville vore som om me stod 100 m frå eit jetfly under avgang,- som på dette viset syter for at kloden vår og me er i live,- og som skråsikkert ein gong langt der framme om ca 1,5 milliardar år vil starte prosessen med å gjere ende på heile Jordkloden) er det roleg for tida.
Mistenkjeleg roleg, ( "roleg" er eit relativt begrep om ein tek omsyn til det eg nett skreiv over...) sidan det er 4. dag på rad utan ein einaste solflekk å sjå. [= områder som oppstår grunna magnetiske tilhøve på Sola, ofte fleire gonger større en Jorda, og som stundom slengjer solstormar i fleisen på oss (har skrive i detaljar om dei før her)].

Sjå bilete under frå NASA (Eg va nett ute og henta da):


ASTEROIDAR
Som mange kjenner til ( ikkje minst sidan eg taut mykje om dette i går...) passerte den ca 17 m i diameter store asteroiden med det vakre navnet 2012-TC4, oss kl 05:42 norsk tid torsdag morgon. Og det gjorde han berre 42 000 km frå oss. D.v s berre ca 1/10 av avstyanden til Månen frå oss.
KLIKK HER for link til videoar, skilderi etc.

Talet på asteroidar som utgjer ei potensiel fåre for steinen me bur på, har stege ein god del dei site månadane, og er no oppe i 1843. Dei er alle over 100 m i diameter.
Men ingen av dei har kurs mot oss her og no.

Asteroidar "flyg" forbi oss som reine kråkeflokken frå og med no og ut oktober; i alt 10 stk, og ikkje mindre enn tre av dei passerer oss i dag fredag.

Storleiken er frå 15 til 677 m i diameter, men dei fèr forbi oss på betryggjande avstand. Farten frå 7,2 til 24,5 km/sek. (26 - 88 000 km/timen)

Det er verre med dei som kjem mot oss med sola i "ryggen", sidan dei er omtrent umogelege å oppdaga før dei eventuelt tørnar inn i atmosfæren med bulder og brak slik den i Chelyabinsk i Russland den 15. februar 2013. Den hadde ein fart på 60 - 69 000 km/timen og var ca 20 m i diameter. Han eksploderte omlag 2 - 3 gonger høgare oppe enn der passasjerflya flyg (29,7 km eller 97 000 fot oppe i atmosfæren), der me til vanleg ser nordlys og stjerneskòt. Likevel førte trykkbylgja frå eksplosjonen til skade på 7 200 bygningar og 1500 personar måtte søkje legehjelp, hovudsakeleg for skader etter å ha blitt truffne av glas frå knuste vindaugsruter. Sjå video HER.




NY KJEMPESMELL PÅ SOLA I DAG, ONSDAG!

ASTRONOMIPosted by Harald Wed, September 06, 2017 23:21:10

Eg skal ta det i rett rekkefylgje, men fyrst lyt eg forklåre skilnaden på to typar eksplosjonar som skjer på stjerna vår, sola. Dei er vanlege, men kraftige «utgåver» ser me ikkje ofte.

Den eine eksplosjonen vert på norsk noko slikt som «SOLGLIMT». På engelsk «SOLAR FLARE». Ein kan ikkje sjå slike eksplosjonar med auga grunna det kraftige lyset frå Sola. Men med teleskop eller spesialutstyr vert dei lett synlege som lysande eldbogar som skyt 5000 til 15000 km ut i rommet frå Sola. Dei kan stundom nå enda lengre ut. Temperaturen er nokre millionar grader. Grunnen til at det oppstår ein bóge, er at dei enorme tyngdekreftene på Sola dreg den brennande gassen /plasma ned at mot Sola. Dei kan vare frå minuttar til timar, og energien som vert løyst ut tilsvarar millionar av 100 megatonns hydrogenbomber !

Når eit slikt solglimt / solar flare skjer, vert det samstundes frigjort mange typar stråling,- frå radiobylgjer vía røntgen- til gammastråling. Dei spreier seg i alle retningar med lyset sin hastigheit, som er tett opp i mot 300 000 km/sek.

Det vil sei at strålinga treff Jorda rundt 8 minuttar etter solglimtet, om det skjer på solsida som vender mot oss.

Her på Jorda kan dei føre til forstyrrelsar eller heilt bortfall av radiosamband, satellittar kan verte øydelagde. Astronautar kan kome i livsfåre på grunn av fårleg stråling.

Sidan Sola vert nøye overvaka både frå Jorda og frå satellittar frå fleire nasjonar, kan ein gjennomføre tiltak om ein trur det er fåre for slike eksplosjonar. Ein kan slå av straum i installasjonar på bakken og i satellittane, få astronautar inn i romfartøy og helst i skuggen av Jorda.

Flytrafikk kan varslast om at det kan oppstå problem med navigasjon og radiokommunikasjon i utsette områder.

Den andre eksplosjonen, vert kalla CME = CORONAL MASS EJECTION.

Dei skil seg frå SOLGLIMT med at det her er snakk om ei gigantisk sky av lada partiklar frå Sola som vert slengd i veg i retninga skya har frå Sola. Denne skya vert ofte kalla SOLSTORM.

Ho fér gjennom rommet med mange tusen km i timen, men ikkje med lyset si hastigheit slik stråling frå SOLGLIMT gjer.

Dersom Jorda er i fartsretninga, treff skya oss typisk 2 til 4 dagar etter CME- eksplosjonen.
Storleiken på ei slik sky / solstorm kan vere fleire tusen, eller fleire millionar gonger større enn Jorda.

Når dei lada partiklane i skya / solstormen tørnar saman med Jorda sitt magnetfelt, oppstår det ofte kraftig nordlys.

Ekspertar hevdar at om me skulle få eit direkte treff frå ein kraftig solstorm, vil det kunne førfe til voldsomme endringar for oss: Heile den teknologiske infrastrukturen som me er fullstendig avhengige av, vil bryte heilt eller delvis saman. Me kan tenkje oss katastrofen dersom teknologien i sjukehus, offentleg transport, pengeflytting, radiosamband, straum, privatbilar og hushaldning fell bort. I verste fall kan straumtilføringa over heile Jorda bli øydelagd.

Det seier seg sjølv at det vil ta mange år å byggje dette opp att.

Som nemt tidlegare, har me i slike høve 2 til 4 dagar på oss for å setje igang mottiltak, sidan CME eksplosjonen vil oppdagast av den kontinuerlige observasjonen av Sola.

Ofte, men ikkje alltid fylgjer ein CME- eksplosjon tett på, eller skjer samstundes, med ein SOLGLIMT eksplosjon.


SJÅ UNDER BILETE AV BEGGE FORMANE FOR SOLARE EKSPLOSJONAR:

OVER SOLGLIMT- eksplosjon / SOLAR FLARE




OVER: CME- eksplosjon. Ein ser tydeleg plassmaskya av lada gasspartiklar som vert slengd ut i rommet. Det er ei slik sky som no truleg er på veg omtrentleg mot oss for andre gong på nokre dagar. Men det er likevel ikkje snakk om noko flammehav slik det ser ut i det solstormen forlet Sola på biletet.
Men derimot ei gassky av lada partiklar.


KVA HAR HENT PÅ SOLA DEI SISTE DAGANE ?

På måndag kveld skjedde ein kraftig eksplosjon på Sola i ein solflekk som vende mot oss jordbuarar då det small. Stråling av mange typar fór avgårde med lyset sin hastigheit, og traff deler av Jorda 8 minuttar seinare.

Enkelte radiosamband vart uroa på nordlege halvkule.

Ein CME- eksplosjon skjedde omlag samstundes, og denne skya / solstormen er rekna å treffe Jorda i kveld onsdag når eg skriv dettte.

Sjølv ser eg ikkje nordlys i kveld, men eg bur litt uhamsleg til.

Denne solstormen er ikkje kraftig nok til å føre til store øydeleggjingar.

MEN I DAG SMALL DET IGJEN PÅ SOLA.

Krafta på SOLGLIMT vert klassifisert med bokstavane S, C, M og X. Kvar bokstav har tal bak seg slik at X3,2 er kraftigare enn X1,5.

S er den svakaste gruppa, M er middels kraftig medan X står for dei kraftigaste solglimta.

Eksplosjonen i dag skjedde norsk tid 14:02 og nådde heilt opp i X9,3.
Over store delar av Jorda fall høgfrekvent radiosamband bort. GPS navigasjonssytem fall ut i 1 time enkelte stader.

Dette gjaldt også Europa.

Samstundes skjedde ein CME- eksplosjon. Ein held no på å rekne på om solstormen frå denne treff oss, i så fall kvar og når. Sola har jo dreia solflekken litt vekk frå oss sidan forrige smell.

Som tidlegare skrive, treff han oss i så fall om 2 til 3 dagar.

Me får sjå kva som skjer.








Om CME eksplosjonen på Sola mandag kveld.

ASTRONOMIPosted by Harald Wed, September 06, 2017 00:35:38

Som eg skreiv i går, kunne den raskt veksande solflekken på Sola eksplodere.
Og som sikkert mange har høyrt i nyhendingsendingane i dag, smalt det.
Vel,- "smalt" er vel ikkje heilt rett uttrykt, sidan det er mest berre vakum i verdsrommet og ingen gassar som kan transportere lydbylgjer.

I alle fall er no ein solstorm på veg mot oss. Siste prognosane er at han treff oss onsdag
kveld.
Solstorm vil kort fortalt sei ei diger sky av lada partiklar som rasar gjennom verdsrommet mot oss, sidan solflekken peika mot oss då eksplosjonen skjedde.
Farten på stormen har eg kalkulert til rundt 32 000 km/t.

I kortare perioder kan han nå kategori G3 som betyr kraftig solstorm.

Fylgjene vert truleg forstyrelsar i lågfrekvent radionavigasjon og satellit- navigasjonsssystem.
Radiokommunikasjon i HF området kan bli forstyrra, og enkelte alarmsystem kan verta utløyste.

Satelittar i låg bane rundt Jorda kan verta bremsa ein del, og kan hende må justering til.

På den positive sida er det gode sjangsar for flott nordlys, om véret vert slik at me kan sjå det. Det oppstår når dei lada partiklane i solstormen tørnar saman med Jorda sitt magnetfelt.

Klikk HER for å sjå video av eksplosjonen teke frå solobservasjons- romfartyet "The Solar and Heliospheric Observatory", som er eit lite romfarty drive med samarbeid mellom den europeiske romfartsorganisasjonen ESA og amerikanske NASA.
I videoen er sola dekka til slik at ein ikkje vert blenda av koronaen, det skarpe lyset rundt sola.

Under ser du bilete av romfartyet. Det vart sent ut i rommet i 1995.







ROMVÉRMELDING FOR JORDA OG DALSTROKA INNAFOR FRÅ 05.09 OG DEI NÆRASTE DAGANE FRAMOVER

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Mon, September 04, 2017 23:34:44

SOLA


Ein solflekk har på berre nokre dagar vokse seg svært stor. Biletet under er teke av Maximilian Teodorescu frå Romania, og det syner intenst varme plassmastraumar i solflekken.


Det kan tyde på at ein større eksplosjon er i vente, - og solflekken peikar beint mot oss jordbuarar.
Storleiken er slik at det er plass til ein del jordklodar i han.

Vert det takk og farvel til DAB- radioen alt no ? Truleg ikkje, men eg har i nokre år åtvara mot innføring av DAB med tanke på kva som skjer om Jorda vert truffen av ein solstorm. Kan ikkje sei eg har fått truverdig garanti frå DAB- ekspertar om fylgjene. I eit høve kor eg stilte dette spørsmålet, fekk eg til svar at «jo det betimeleg med DAB og solstorm».

Eg er redd DAB då pakkar saman stort sett for godt, eller for ei tid, og eg spør meg korleis me då skal verte varsla i fall naturkatastrofe, terror eller krig.

Og eg er langt frå den einaste som uroar meg over dette. Ein professor i radiobylgjer som eg kontakta alt i 2014, er heller ikkje overtydd om at DAB er uproblematisk om me vert treft av ein solstorm.

Nå vel attende til solflekken; I fall det skjer ein CME eksplosjon vert han vel truleg ikkje så kraftig at me vert råka av så kraftig solstorm at det får fylgjer for elektriske og elektroniske instalasjonar på Jorda,

Har skrive mykje på desse sidene tidligare om solstormar og CME- eksplosjonar på Sola.


ASTEROIDAR

Dei kjem tett som hagl innover i nabolaget vårt framover, men ingen store er nærgåande.

Derimot har det nyleg passert mindre nær oss. Éin av dei i mindre avstand enn avstanden til Månen, og i byrjinga av oktober kjem ein så nær at han vil rote til hårsveisen vår. Eg kjem attende til han når det nærmar seg.

Det er for tida 1803 asteroidar som utgjer ei potensiell kolisjonsfåre for Jorda.







ROMVÉRMELDING FOR JORDA OG DALSTROKA INNAFOR

ASTRONOMIPosted by Harald Sun, August 20, 2017 02:08:15
Eg har lete verdsrommet gå på sjølvstyr sidan april,- på tide å overta kontrollen att....

SOLA

Stjerna vår (altså Sola) hadde nett gått inn i ein rolegare periode, men truleg for å gjere stas på solformyrkelsen på mandag har ho sett i gang med ein del spetakkel frå tre SOLFLEKKAR ispedd nokre små som strekkjer seg over soloverflata i ei breide på godt over 225 000 km, eller omlag 2 x breida til planeten Jupiter.
(Det er plass til meir enn 1 million jordklodar inne i Sola, og diameteren er 109 gonger større enn Jorda sin).

Det opna seg eit gigantisk såkalla koronalt "hól" over nordlege halvkule på Sola. Det vil sei eit område kor magnetfeltet på Sola "brettar seg til side" slik at elektrisk lada partiklar strøymer fritt ut frå Sola og blandt anna mot Jorda. Slik utstrøyming av partiklar kallar me SOLVIND. Det er den som er årsaka til nordlys- fenomenet som oppstår rundt 80 km over hovudet vårt når solvinden tørnar saman med Jorda sitt magnetfelt.

Her ser du det gigantiske "hólet" som har opna seg på Sola. Biletet er frå NASA/SDO.
Dei lyse felta er "mindre" eksplosjonar på Sola, kor brennande plassma og stråling vert slengt ut i verdsrommet ifrå.


SOLFLEKKER er kraftige magnetfelt som opptrer lokalt på Sola. Dei er ofte mange gonger større enn Jorda sin diameter, og dei ser mørke ut i høve til det elles kraftige skinet frå Sola. Grunnen til at dei verkar myrke, er at temperaturen i dei er ein del lågare enn temperaturen elles på Sola. Overflatetemperaturen er 5505 grader C, men i solflekkene er den rundt 4000 garder C.
Solflekkene kan vere ustabile, og stundom skjer det gigantiske eksplosjonar i dei,- såkalla Coronal Mass Ejections. Forkorta til CMS.
Under slike eksplosjonar vert enorme mengder lada partiklar slengt ut i verdsrommet i ei sky som rasar avgårde med 500 km/sek. Stundom langt meir.
Brennande plassma og gassar kan nå 40 000 km over Sola, før dei lagar ein bóge og fell ned att mot soloverflata grunna tyngdekrafta.
Slike gigantikse "flammar" kan vere mange gonger større enn Jorda, men dei kan ikkje brenne oss opp då 40 000 km ikkje på langt nær er nok til ein gong å nå ut til Merkur, som er den nermaste planeten til Sola.

Det som likevel kan skape store konsekvensar for oss Jordbuarar, er om me vert truffne av ein kraftig solstrom. Grunnen er teknologien me i dag er heilt avhengige av; satelittar, datamaskinar, navigasjonssystem, starumforsyning osv.
Slikt kan verte heilt slått ut og øydelagt av ein solstorm. Sidan skya av lada partiklar og stråling (altså solstormen) brukar 2 til 4 dagar på å nå oss,- og sidan sola er overvaka 24 timar i døgeret frå mange satelittar og solobservatorium,- vil me ha tid til å sende astronautane og ISS (den Internasjonale Romstasjonen) i tryggheit i skuggen av Jorda, samt eventuelt stenge av satelittar og elektronisk utstyr på bakken for å minske konsekvensane.

Fleire ekspertar hevdar at me mest vart sett attende til steinalderteknologi i 2012, då me i slutten av juli på hengande håret vart truffne av ein enorm solstorm.
Nok om solstormar i denne omgang.

Over ser du solflekkene Sola for tida bråkar litt med. Ein kalkulerer med at mellomstore CMS- eksplosjonar kan skje i desse flekkane. Dei dreiar i desse dagar mot mot, oss som du ser.

Klikk her for meir om solstormen som nær trefte oss i 2012 !


ASTEROIDAR

Den 14. august passerte ein liten asteroide med diameter på 31 meter oss 2,2 x middelavstanden til Månen.

Framover er det mange fleire som passerer oss, éin med diameter på nær 5,5 km, men alle fér forbi oss mange ganger avstanden til Månen frå oss.

Så er derimot ikkje høvet den 12. oktober då ein liten luring med diameter 16 m susar like over hovuda våre, berre 38 400 km frå oss,- eller 0,1 x avstanden til Månen med ein fart av 27 360 km/t.

Det er no 1803 asteroidar som utgjer ei potensiell fåre for å kollidere med Jorda. Antalet aukar heile tida.






Stor og nærgåande asteroide

ASTRONOMIPosted by Harald Wed, April 19, 2017 00:43:41
Har mykje å gjere for tida, og difor vert det minimalt med tid til å halde auge med verdsrommet.

Men sidan ein ganske stor asteroide passerar oss i dag onsdag, lyt eg skrive nokre linjer.

Etter kva eg forstår, kan det ha versert rykter om at han kan hende treff oss (?) Det gjer han ikkje, men med ein fart på 33,55 km/sek som skulle bli nær 121 000 km/timen er det like greit at han på det nermaste passerer Jorda i ein avstand på 4,6 x middelavstanden til Månen. Det skjer norsk tid klokka 14:24 etter kva eg finn ut.
Diameteren er 852 meter.

Og steinar med diameter på 852 meter som virrar omkring der ute med 121 000 km/t vil me heilt klart ikkje skal treffe oss !

Enda 5 asteroidar til er å vente før månadsskiftet, men dei held seg alle på trygg avstand.


Romvéret rundt Jorda og dalstroka innanfor f.o.m 05.12 og dei fyrste dagane framover.

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Sun, December 04, 2016 22:02:41

Veldig lenge sidan eg har kome med romvérmelding. Godt at andre enn eg held auga med kva som skjer der ute....

SOLA

Enormt koronalt hól har opna seg grunna magnetiske tilhøve på Sola (it's complicated...). Solvind, I form av lada partiklar, strøymer ut og vil treffe området nær 3rd Stone from Sun (alstå Jorda) om nokre dagar. Resultate vert truleg auka nordlysaktivitet når partiklane tørnar saman med Jorda sitt magnetfelt om lag 83km over oss.

Skilderiet under er frå NASA sitt Solar Dynamics Observatory, og teke i dag Sundag 4.12. I fall nokon skulle undra seg over kvifor det er komen hav på Sola, kan eg opplyse om at det er nytta ekstremt ultrafiolett filter for lettare å sjå gassoverflata.

Elles sleng det eit par solflekker rundt omkring som meir eller mindre peikar mot oss, men resultate for CME- eksplosjonar med påfylgjande fåre for å få trengt ein solstorm i trynet for oss Jordbuarar er minimal.

(CME- eksplosjon: Har utgreid mykje om dette før. Søk [på sida], og du skal finne).

Elles er det roleg på stjerna vår...(Alltid like festleg å bruke adverbet "roleg" for ei stjerne der 600 millionar tonn hydrogen vert omdanna til 595 millionar tonn helium kvar einaste sekund, og som,- dersom verdsrommet kunne transportere lydbylgjer,- på Jorda ville høyrast ut som om me stod 100 m frå eit jetfly som tar av.
Sjølv om Sola befinn seg om lag 150 millionar km frå oss.

Kan hende nokon lurer på kvar dei resterande 5 millionar tonn vart av...? Dei forsvinn ut i evigheita som ulike formar for stråling; varme og lys er dei me merkar mest til sidan dei held livet på kloden vår i gang, men også fælslege strålingsformer fér ut frå Sola.
Merk at berre ein ørliten bit av dei 5 millionar tonna treff Jorda, då utstrålinga gjeld heile Sol- kula.

ASTEROIDAR
kjem tett som hagl gjennom heile desember. Men berre nokre av dei er noko nærgåande, d.v.s at dei passerer oss i avstandar frå 1,5 til 4,2 x middelavstanden til Månen.

Frå 22.12 passere nokre digre beist oss med dioameter 1 til 2,8 km, men lukkelegvis laaangt ute.

Dermed er det ikkje sagt at det ikkje kan kom ein liten trave som frekt susar gjennom observasjionsnettet i 50 000 km/t utan å gje oss beskjed på førehand. Slikt skjer nokre gonger i året. Dei pleier sneie hårstussen vår, eventuelt treffe atmosfæren og eksplodere som i Russland i 2014.
Dette til trøyst......

ASTEROIDAR som utgjer ei potensiel fåre
for oss har no stege til 1740, men ingen av dei er på veg mot oss i skrivande stund.....

ROMVÉRET RUNDT JORDA OG DALSTROKA INNAFOR F.O.M 14. AUGUST OG DEI NÆRMASTE DAGANE FRAMOVER.

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Mon, August 15, 2016 00:29:51

Det er ei stund sidan eg har skrive noko her. Travelt. Men her kjem ei oppdatering.

SOLA
Ein del solflekker vender mot oss på framsida, men dei er tilsynelatande ikkje ustabile og finn truleg ikkje på noko tull som å slenge mot oss ein solstorm.

METEORSVERMEN PERSEIDENE susar me gjennom i desse dagar. Du kan lese meir on han under her.

ASTEROIDAR som utgjer ei potensiel fåre for Jorda, og i verste fall vår framtidige eksistens, har auka ein del, og er no opp ei 1722.
Men ingen av dei har for tida kurs mot steinen me bur på.

Det er heller ingen nærgåande asteroide å sjå i nermaste framtid.
Som vanleg med unnatak av dei små som av og til lurer seg forbi observasjonsmaskane, for så å sneie jordatmosfæren og bli opddaga etter passering....
Eller som skræmer vite av oss ved å dundre inn i atmosfæren vår, og så eksplodere i luftrommet like over oss som meteoritten over Chelyabinsk i Russland den 15. februar 2013.




Next »