Vela-X

Vela-X

HERE IS WHAT YOU WILL SEE

I will reflect around different issues,- from nutrition to cosmic consciousness,- from planet Earth to Deep Space and back again.

There is also links to other sites that I may be blamed for having created,- such as smaller informal lectures mainly written in nynorsk.

Feel free to read and comment, as long as you do not step down to the level of intolerance and stupidity.
In such a case, I will bless the human beings with deleting your garbage.

Please have a seat, fasten your seat belts and have a pleasant flight.

SPØRSMÅL - PREGUNTAS - QUESTIONS ? KLIKK HER !

PLEIADENE, "Vesle Karlsvogna", Subaru, Seven Sisters osv

ASTRONOMIPosted by Harald Mon, April 02, 2018 00:09:07
Eg har somla meg til å skrive litt om astronomi att; om stjernehimmelen i April.
Rundt klokka 21 om kvelden er planeten Venus flott å sjå like før han sig ned under horisonten i vest.

Når det myrknar ser du stjernehopen Pleiadene, også kalla "Vesle Karlsvogna" over og litt til venstre for der Venus gjekk ned.
Kik nærare på logoen til det japanske bilmerket Subaru. Då ser du at det er denne stjernehopen som er logoen,- of Subaru er det japanske namnet på Pleiadene.

Dei er 444 lysår frå Jorda.
Eg repeterer litt om lyshastigheit fyrst. Han er nær 300 000 km/sek. For å vere nøyaktig 299,792 km / sek.
Kan du halde denne farten, kan du flyge rundt Jorda 7,5 gonger i sekundet, bruke knapt 1,5 sekund til Månen (middleavstanden), frå 2 til 15 min til Venus (kjem an på kva sida av Sola han held seg i høve til oss), du vil bruke frå 3 til 22 minuttar til Mars (kjem an på kor han er i banen i høve til Jorda), 30 minuttar til Jupiter og 1 time til Saturn. Skal du til Neptun med lyse si hastigheit, treng du 4 timar (og 2 minutt. He he smiley).
Men til Pleiadene vil du altså bruke 444 år, sjølv med ei slik ufatteleg hastigheit.
Mnja,- "DU" sjølv i romskipet ditt opplever eigentleg ikkje å ha reist i meir enn knapt 20 år når du er framme, og du er berre blitt knappe 20 år eldre sidan du drog i veg. Men for oss som ruslar rundt på kloden vår, vil det ha gått 444 år.
Dette får me ein annan gong, men tida går mykje seinare om du reiser med lyset si hastigheit, eigentleg her 99,99% av denne . Det er nemleg ikkje mogeleg å reise med 100% av lyshastigheita. Då vil i så fall alt skje samstundes. Hmmm..her og no kan me sei det slik at du ikkje kan køyre enn bil seinare enn at han står stille. På "same måte" er det umogeleg å reise fortare enn lyset.

Attende til stjernehopen Subaru, Pleiadene eller kva du vil kalle han.
Han har mange fleire stjerner i seg enn dei me ser med auga, eller med enklare teleskop frå Jorda. Faktisk rundt 3000 stjerner. Og det er ikkje meir enn 13 lysår frå ende til ende mellom dei.

Dei er svært unge stjerner, berre 100 millionar år gamle. Sola vår, er 4,5 milliardar år til samanlikning. Dei er større og varmare enn Sola, difor er dei blåaktige. Storleiken til denne stjerneklassen er frå 2 til 16 gonger storleiken / massen til vår stjerne, Sola. Temperaturen deira er 10 til 13 000 grader på gassoverflata. Stjerner er jo brennande gasskuler som vert haldne i gang på grunn av ein kjernefysisk reaksjon, og har ikkje noka fast overflate. Sola vår sin overflate temperatur er 5 505 grader C.

Som eg har sagt mange gonger, ein treng berre sunt bondevit for å forstå ein god del av det ein ser ute i rommet. Ikkje alltid naudsynt med teleskop, og mage år med lesing og grubling omkring astronomi. Som til dømes når det gjeld fargen på stjernene; me veit alle at fargen i ovnen eller i smia vert raud når temperaturen avtek. Og at når han stig endrar fargen seg frå raudt, til orange, gult, gulkvit, kvit og blå. Verre er det ikkje å slå fast temperaturen på stjernene heller. Sjå skalaen under.

Den klåraste stjerna i Pleiadene, heiter Alcyone A(Alpha). Eigentleg er det eit system av 3 stjerner kvar den største av dei er 10 x større enn Sola, og overflatetemperaturen er om lag 13 000 grader. Ho roterer med 149 km / sekundet.
Sola vår rotere til samanlikning med "berre" 1,9 km/sekundet.
Sidan Alcyone A rotere så fort, lagar det seg ein ring rundt ekvator.

Eg kjem attende til dei andre stjernene du ser på biletet under, framover.



Innafor astronomien nyttar ein mest alltid grader Kelvin. Det er fordi 0- grader Kelvin er det absolutte nullpunkt då alle atom har slutta å bevege seg. Alle gassar har då passert vatn- stadiet og er frosne til is. Det har ikkje all verda å sei når me snakkar om mange tusen eller millionar grader for de me her snakkar om, då skilnaden frå 0 grader Celcius til = grader Kelvin er -273,15. Altså er =grader Kelvin -273,15 Celcius. Kaldare enn dette kan det ikkje bli ute i verdsrommet. Eigentleg ørlite "varmare" grunna mellom anna stråling frå galaksane.
Pleiadene (eller Karlsvogna, Subaru osv) ser du om lag klokka 22 om kvelden no i april i vest. På skissa over heilt oppe i høgre hjørne.


Den vakre stjernehopen Pleiadene på nærare hald.




5 (!!) asteroidar har passert Jorda fåretruande nær på berre 4 dagar !

ASTRONOMIPosted by Harald Sun, January 21, 2018 03:14:12

Alle passerte oss overraskande mellom Jorda og Månen, og éin av dei berre 1/10 av avstanden til Månen !

15. januar / avstand: 0,4 x middelavstanden til Månen / diameter: 9m / fart: 24 800 km/t

16. januar / avstand: 0,3 x m.avst. til Månen / diameter: 4m / fart: 32 040 km/t

18. januar / avstand: 0,1 x m.avst. til Månen / diameter: 3m / fart: 36 000 km/t

19. januar / avstand: 0,7 x m.avst. til Månen / diameter: 5m / fart: 9 720 km/t
19. januar / avstand: 0,7 x m.avst. til Månen / diameter: 6m / fart: 20 880 km/t



Romvéret rundt Jorda og dalstroka innafor dei fyrste dagane framover.

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Sat, December 30, 2017 22:20:52

SOLA
: Der skjer det lite for tida (berre omdanning av 600 millionar tonn hydrogen til 596 millionar tonn helium kvart sekund.. ha ha. Og dei 4 millionar tonn som vert "til overs" i prosessen er kva Sola strålar ut mellom anna som lys og varme, samt ein grubråte med farleg stråling. Men det er om ein reknar stråling frå heile solkula. Og sidan det går rundt 1 million jordklodar i Sola, kan ein tenkje seg den ørvesle delen som treff oss. Likevel er det nok til å halde livet i gang på Jorda).

ASTEROIDAR: Ikkje mindre enn 31 asteroidar av ulik storleik har passert oss i desember. Ingen av dei har vore farleg nær oss, men fleire har passert oss like utanfor Månen sin bane. I astronomisk samanheng er det ganske nær.

Og atter ein gong kom det ein luring tett på oss, som vart oppdaga fyrst dagen før han fór forbi oss. Det skjedde for få dagar sidan, den 28. desember.
Han er 9 meter i diameter, og farten var 34 560 km/t. Han passerte berre 0,6 x avstanden til Månen frå oss.

Faktisk er det også ein KOMET på vandring i solsystemet vårt, utanfor banen til Mars. Han har det fått vakre navnet PanSTARRS (C/2016 R2).
Men du lyt ha eit kraftig teleskop for å sjå han, om du ser mot stjernebiletet Tyren.

Michael Jäger er ein astrofotograf frå Austerike som fylgjer kometen tett på.
Klikk denne linken for å sjå ein video han har laga som strekkjer seg over 2 timar.
Der ser du at kometen misser ein diger del av halen, truleg p.g.a magnetisk storm frå Sola. Men det kan også vere isbitar som forsvinn ei sky p.g.a varmen frå Sola sjølv om kometen er eit godt stykkje frå Sola.
I verdsrommet er det direkte stråling frå Sola, og ingen atmosfære som regulerer temperaturen. Difor er det på Månen pluss 123 grader C der du ser Sola skin på han. Der Sola ikkje skin, er det ned til minus 153 garder C.
Kor varmt det er der kometen befinn seg, veit eg ikkje. Men truleg nok til at eventuell is smeltar over tid.

GODT NYTT ÅR !



OPPDATERING OM "OUMUAMUA"

ASTRONOMIPosted by Harald Sun, December 17, 2017 23:28:38
Berre ei kjapp oppsummering denne gongen.

1) Den avlange forma (fyrst antatt å vere 400 x 40m, men også 800 x 80m er nevnt. I alle fall er objektet mykje lenger enn breit og heilt sikker avlangt).
Det underlege med denne forma når det gjeld kometar og asteroidar, er at dei er alltid meir eller mindre runde, klumpete osv. Aldri avlange.

2) Dei går i større eller mindre banar rundt Sola (altså vår stjerne), og er altså på eit vis bundne til Sola slik Jorda og alle planetane i vårt solsystem er.
Men "Oumuamua" er ikkje bunden til vår sol i det heile tatt. Han/det kom inn i solsystemet vårt i "eit bratt stup" med ein fart av 315 000 km/t, medan asteroidar og kometar vanlegvis fér gjennom rommet med nokre tusen til 80 000 km/t.
Gjorde ein "slakk sving", og fér no rett ut att.

3) Det er ikkje berre radiosignal ein lyttar etter, frekvensar kan og gje informasjon om is, metall, gassar osv.

4) Fargen er raudleg, slik han ofte er på objekt som har opphelde seg i rommet i lang tid (1000-vis, millionar eller milliardar år). Det er på grunn av stråling.

5) Han slapp absolutt ingenting frå seg under passering av Sola. Slik kometane til dømes gjer,- difor halen (eigentleg to halar). Gass, støv, partiklar, is....

6) Ein trur framleis at det er ein heilt ukjend type asteroide som klart ikkje kjem frå vårt solsystem. Men kvar han kjem frå, veit ingen.
Asteroide navnet på "Oumuamua" er 1I / 2017 U1.

7) Om det skulle vere noko som er laga ein stad ein gong i tida der ute, er det mange teoriar. Kan det til dømes vere ein sonde som reiser frå solsystem til solsystem (frå stjerne til stjerne), og hentar inn data ? Det skulle då vere svært enkelt å ta i mot mange typar signal frå Jorda. Vil han i så fall sende ei form for testsignal attende til oss ?
(Det tek om lag 1 minutt for radiobylgjer å nå oss frå der han er no).

Eller tek han/det alle innsamla data ein gong i framtida med seg heim att der han/det kom frå ?

8) Innsamla lytte- data er ende ikkje ferdig analysert. Og lyttinga fortset.
Ikkje noko er funne så langt,- hverken som radiosignal, eller som tyder på gassar, is og slikt.


Siste nytt om OUMUAMUA

ASTRONOMIPosted by Harald Sat, December 16, 2017 03:52:23

Her kjem siste nytt om Oumuamua, det omlag 400 m lange og 40 m breide objektet som vart oppdaga i solsystemet vårt den 19. oktober av PanSTARR- systemet. PanSTARR er eit nettverk av teleskop som heile tida leitar etter objekt som kan vere til fåre for Jorda. Då tenkjer eg på kollisjon som til dømes mellom ein asteroide og Jorda.

Slik tenkjer ein seg "Oumuamua" om lag ser ut på nært hald, om det er ein slags komet av stein og metall.


Truleg er objektet som fekk Hawaii- navnet «Oumuamua» som tyder «Den fyrste bodbringaren lang borte frå», ein avlang diger stein som kan ha reist gjennom verdsrommet i millionar,- kan hende milliardar av år.

Det var eit teleskop på Hawaii som oppdaga han, difor navn frå Hawaii. Du ser det under her: PanSTARTRS1.


Det ein veit med sikkerheit etter å ha studert det kontinuerlig sidan det vart oppdaga, er at det er avlangt og tilsynelatande raudleg på fargen grunna lang tids stråling frå ulike kantar av verdsrommet.

Farten har det vore sagt ulikt om. Men ein har no kalkulert seg ferdige til at han er 154 000 km/t.

KLIKK HER for å sjå korleis han kom stupande ned i solsystemet vårt, og ferda utover att.


Alt tyder på at han kjem frå eit anna solsystem enn vårt, men frå kvar veit ein ikkje.

Fleire vitskapsfolk, og blant dei Stephen Hawking, seier at forma er optimal for lange reiser i rommet sidan nåleaktig / sigaraktig form minimaliserer skader og slitasje frå kosmiske gassar og partiklar i den høge farten gjennom rommet.

Det som er uvanleg, er forma, farten, den uvanlege banen ( ikkje eliptisk slik asteroidar og kometar går i bane rundt Sola) og at han ikkje har hatt tegn til hale under passeringa nær sola slik stein og is- objekt ville ha grunna partiklar dei misser grunna friksjon mot solvind- strålinga og varmen frå stjerna vår, Sola.

«Oumuamua» har tilsynelatande ikkje missa noko som helst.

Over: Green Bank radioteleskopet


Av desse grunnane er ein open for at de kan vere noko som er laga ein stad der ute, som til dømes ein sonde frå ei anna verd eller til og med eit utanomjordisk romskip. Kan hende eit skada eller øydelagd som har drive rundt der ute i millionar av år.

For i alle fall å gjere kva ein kan for å finne ut av dette, pågår no avlyttingar av objektet med hjelp av Green Bank radioteleskopet i West Virginia i USA. Avlyttinga foregår i periodar over fleire timar på ulike frekvensar.

Ein håpar at det før eller seinare sender ut ei eller anna form for radiosignal om det er ein sonde eller eit romskip, og teleksopet kan høyre signal så svake som frå ein mobiltelefon sjølv på slike enorme avstandar.

Det er på veg ut frå solsystemet, og fjernar seg heile tida frå oss. Avstanden til «Oumuamua» frå Jorda er no dobbel så stor som avstanden til Sola, eller omlag 300 millionar km.

Dei har langt frå analysert alle data frå lyttinga, men ut frå dei lyingane som er analyserte er det ingenting så langt som tyder på at det er noko anna ein ein framand stein som har reist ufatteleg langt. Ein skal halde fram med lyingane også no i helga.





METEORSVERM I NATT - KOMETEN 3200 PHAETHON og meir

ASTRONOMIPosted by Harald Tue, December 12, 2017 22:11:59

SOLA

Berre éin solflekk å sjå. Ingen fare for større eksplosjonar med påfylgjande solstorm.


ASTEROIDAR

For tida 1869 asteroidar som kan kollidere med Jorda, om banen deira vert uroa.

12 stk. passerar oss frå og med i dag og ut månaden. Ingen av dei passerar svært nær oss. Frå 11 til 257 m i diameter.

Farten frå 21 600 km/t til 62 640 km/t.

MEN; sjå under !


METEORSVERM
forårsaka av steinkometen 3200 PHAETHON som også passerer oss i desember.


Forklåring lyt til:


3200 PHAETHON

Ein diger stein-(komet) utan hale med diameter 5km (!) nermar seg oss, og passerer Jorda på det nærmaste 17. desember med rundt 72 000 km / timen i ein avstand på 10,3 millionar km. Det vil sei ca 27 gonger avstanden mellom Jorda og Månen. Ingen fåre for oss denne gongen heller, men i astronomisk samanheng er dette likevel ganske nær Jorda.

NB ! Dette er ein av asteroidane/kometane som utger ei mogeleg fåre for Jorda.

Steinkometen er eit uvanleg objekt halvt rekna som komet og halvt som asteroide.

Ein komet er vanlegvis ein kjerne av isformer, metall og stein. Dei går i vide banar rundt Sola, og passerer éin gong i løpet av 10- år, 100- år eller millionar av år.

Asteroidane går i bane rundt Sola nett slik planetane gjer,- og ikkje i slike vide banar som kometane gjer. Asteroidane består ofte av stein og kan hende mineralar.

3200 PHAETHON har mykje stein og metall i seg, ingen hale enda og fér rundt Sola (og passerer Jorda) éin gong kvart 1 ½ år.

Han kjem til å passere svært nær Sola, mindre enn halvparten av avstanden mellom Sola og Sola sin nærmaste planet Merkur. Han vert då så varm at bly i kjernen eventuelt smeltar og renn som vatn over kometen si overflate.

Det kan også skje at han får hale grunna fragmentar han misser under passeringa av Sola.

Denne passeringa av 3200 PHAETON er den nærmaste til Jorda før 2093 av denne litt merkelege kometen.

I eit mindre teleskop kan han lett sjåast I desse dagar, og fér forbi os spå det nermaste

Så er det slik at nett denne kometen lagar den flotte stjerneskótsvermen Geminidene. Dei kan me sjå på det mest intense natta til 13. og 14. desember. Men også i vekene før og etter. Grunnen er at 3200 PHAETHON kvar gong han passerer Sola slepper frå seg fragmentar (små bitar), som ogå vert gåande i bane rundt Sola. Kvart år på same tid, fér Jorda gjennom denne skya av kometbitar og eit stort antal av dei vert dregne inn mot Jorda. Når dei kjem inn i øvre laget av Jorda sin atmosfære, ser me dei som stjerneskót og eldkuler.

Er me heldige med véret, kan me sjå opptil 120 i timen i natt og i morgon natt. Altså 13. og 14. desember.

Astronomy Club of the Sing Yin Secondary School in Hong Kong har filma kometen.

KLIKK HER for å sjå videoen deira.

Sjå heilt nedst for kvar du skal sjå etter meterosvermen Geminidene.


PRESSEKONFERANSE FRÅ NASA TORSDAG 14. DESEMBER

Så langt eg kjenner til, skal dei orientere om sensasjonelle (?) funn nyleg gjort med Kepler- teleskopet som er plassert ute i verdsrommet.




Sjå mot nordaust- himmelen om kvelden. Flyttar seg mot sør og vest utover natta (Mot høgre om du ser sørover,- i retning Haugesund, Stavanger, Spania og Sydpolen :) )

Skisse frå Jodrell Bank Centre for Astrophysics - The University of Manchester






ROMVÉRET, GJEST FRÅ EI ANNA VERD OG LITT TIL

Romvéret rundt JordaPosted by Harald Mon, December 04, 2017 10:34:17

Det går tregt med oppdateringa mi på denne sida, men her kjem ei.

SOLA

På stjerna vår,- altså Sola,- er det “roleg” for tida. Om ein kan kalla ein “stad” der rundt 600 millionar tonn hydrogen vert omdanna til 596 millionar tonn helium kvart sekund for å vere «roleg»....

Rett nok er det eit digert såkalla koronalt hól der, kvar frå det strøymer ut solvind i form av lada partiklar i store mengder. Grunnen til at slike hól oppstår, er kort fortald at det er endringar i dei magnetiske felta på Sola. I staden for å returnere til Sola, strekk dei magnetiske felta seg ut i verdsrommet, opnar opp ofte eit område mange hundre eller tusen gonger større enn Jorda og varme gassar og lada partiklar strøymer fritt ut i rommet med ein fart av 25 000 til 50 000 km i timen.

(Noko av det snøggaste som nokon gong er målt når det gjeld vind frå Sola, er under ein solstorm for nokre år sidan då farten var 10 til 16 millionar km / timen !

Om solstormar har eg skrive mykje før; solstorm og CME eksplosjonar).

Bileta over er tekne 3. desember.Det øverste syner ingen solflekker på solsida som vender mot oss for tida. Biletet under syner dei digre koronale hóla.
Frå SDO/AIA.

Desse «hóla» verkar svarte fordi temperaturen der er mykje lågare enn i området rundt. Overflatetemperaturen på Sola er 5505 grader C. I koronale hól er temperaturen typisk rundt 3-4000 grader C. Difor verkar dei myrke /svarte.

I alle høve gjer slik solvind at nordlysaktiviteten rund Jorda sine polar aukar, om retningen på solvinden er slik at han treff oss.

ASTEROIDAR

Nå ja, antalet asteroidar som utgjer ei mogeleg kollisjonsfåre for Jorda aukar heile tida, og er no oppe i 1869.

Det er rekna på kor stor fåre det er for at me skal verta råka av ein asteroide eller komet med diameter på rundt 2 km. Ein har komet fram til at mogelegheita er 1 av 10 000 for at det kan skje dei neste 100 åra.

Ein slik kollisjon vil vere kraftig nok til å utslette store delar av livet på planeten vår, men ikkje kraftig nok til global utsletting av alt liv.

KOMET: Objekt som har ein lang bane rundt Sola. Det går mange tiår, hundrevis, tusenvis eller millionvis av år mellom kvar gong han passerer oss.

Består av stein, mineral og is. For kvar gong dei passerer Sola, misser dei substans og slik oppstår halen. Eigentleg to halar; éin oppstår då varmen frå Sola smeltar isen i kometen, slik at den vert til gass. Fargen på denne halen er blåaktig og peikar vekk frå Sola avdi solvinden «bles» gassen bort frå Sola.

Fargen på denne gassen hjelper til med å fastslå kva gass(ar) det er tale om, i tillegg til smelta is. Ein grønaktig farge kan til dømes peike mot giftige gassar.

Men det er ikkje berre is som vert blest av kometen når han nærmar seg Sola, også støv samt stein- og mineral partiklar. Desse vert ikkje i så stor grad påverka av solvinden, og peikar som oftast i motsett lei av ferda til kometen,- altså bakover. Fargen er ofte raudaktig eller gulaktig grunna refleks frå Sollyset.

ASTEROIDE: Eit objekt frå nokre få meter til fleire km i diameter. Dei går i bane rundt Sola nett slik planetane gjer. Ofte samla i eit belte med 10- tusenvis eller meir av slike steinar. Det største asteroidebeltet ligg mellom Mars og Jupiter.

Ingen av dei som utgjer ei mogeleg fåre for Jorda har kurs mot oss no. Ein fårleg situasjon kan oppstå om banen deira vert uroa grunna kollisjon med andre asteroidar, eller om dei passerer så nær andre planetar i vår solsystem at tyngdekrafta frå dei endrar banen til asteroiden. I sær gjeld dette om dei passerer gigantplanetane Jupiter og Saturn. Det kjem litt an på kva asteroidebelte asteroiden tilhøyrer, eller om han har «slite seg laus».

Eg har skrive om fylgjene av ein slik kollisjon i detaljar for nokre år sidan. Du finn det om du leitar bakover her på sida.

FRAMAND GJEST AV UKJENT OPPHAV STAKK INNOM

Du har truleg høyrt om den lange, sigarforma «tingen» som nyleg vart oppdaga og som har vekt mange spekulasjonar.

«Tingen» har fått navnet «Oumuamua» med opphav frå Hawaii sidan han vart oppdaga av PanSTARRS sitt teleskop / avdeling der.

Biletet over er laga av kunstnar tufta på informasjon henta inn om Oumuamua. Men ingen observerte objektet nær nok til å ta verkelege bilete.

«Oumuamua», oversett frå målføret dei nyttar på Hawaii til god gamaldags nynorsk vert noko slikt som «Den fyrste bodbringaren frå langt borte i frå».

PanSTARRS = Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System.

Dette er eit system som kjapt skal oppdage objekt i rommet, særleg med tanke på asteroidar som måtte «finne på» at dei skal sikte seg inn mot oss jordbuarar.

(Ikkje at me kan gjere så mykje frå eller til om éin kjem mot oss,- til det er me altfor opptekne med å lage nye vidundervåpen som me kan gjere ende på kvarandre med. I staden for at nasjonane går saman om å beskytte planeten vår mot asteroide- eller kometkollisjon).

Meir vitenskapeleg heiter objektet no I / 2017 1U, etter fyrst å ha blitt registrert som C / 2017 1U og deretter A / 2017 1U. Kvifor ? Avdi ein fyrst trudde det var ein komet (engelsk: Comet) , og difor C’en i C / 2017 1U». Deretter trudde ein det var ein asteroide (altså A framføre skråstreken), før ein slo fast at dette er fyrste gong eit objekt kan slåast fast ikkje å kome frå vårt solsystem på grunn av banen.

Det er fyrste gong ein har kunna ta i bruk «I» for «Interstelar» i registreringa.

Banen er heilt uvanleg i høve til slikt som me oftast ser der ute; sjølv om ikkje noko er opp eller ned i universet, vert det slik at om me ser solsystemet vårt slik me pleier sjå det framstilt, kom Oumuamua i eit bratt stup rett nedi solsystemet vårt med nær 53 000 km/t, gjorde ein U- sving (nærmare ein V- sving) rundt Sola og «flaug» beinvegs bratt oppover og ut i det svarte tomrommet att. Ikkje så veldig langt frå Jorda, men vart fyrst oppdaga på veg ut att. Skal fortelje astronomane rundt om fekk fart på seg for å hauste inn mest mogeleg om gjesten før han fór for langt vekk.

KLIKK HER for å sjå banen til objektet gjennom vårt solsystem

Gjennomsnitthastigheita gjennom rommet er sagt å vere vel 16 000 km/t. Men han auka då han nærma seg Sola.

Sjølvsagt var folk som støtt forklarar alt vitskapen ikkje kan gjere nøye greie for (samt ein god del av det vitskapen kan gjere greie for...) kjapt på plass og meddelte oss at dette (igjen...) var besøk av utanomjordiske skapningar.

Sidan ingen var på plassen for å sjå kan me jo ikkje sei dei imot, og heller ikkje kan dei med kjappe forklåringar bekrefte at det er eit utanomjordisk romskip.

Det me kan sei er:

Objektet er omlag 400 meter langt og rundt 40 m breit.

Raudaktig (som ofte asteroidar er).

Farten gjennom rommet er vel 16 000 km/t (27 km/sek).

Truleg består det av metal- og steinartar.

Gjev ikkje frå seg gassar eller støv slik ein komet gjer når han passerer Sola.

Og med tanke på at det er «folk» ombord, kan eg ta med desse punkta:

Det kom ikkje noko slag form frå signal eller anna stråling frå objektet på nokon frekvens

Farten og kursen er stabil og fylgjer måten ein asteroide eller anna naturleg objekt ville oppføre seg, sjølv om banen til Oumuamua er heilt ansleis. (Om det er utanomjordiske på tur, kan det vel henda at dei ville svinge litt på rattet og stanse, eller i alle fall for eit bel redusere farten til alminneleg god snekkefart for å kike nærmare på til dømes oss..?)

Konklusjonen er at det er eit asteroideliknande objekt frå eit anna solsystem enn vårt.

I byrjinga kunne det tyde på at kursen er slik at han kjem frå området nær stjerna Vega i stjernebiletet Lyren. I så fall ville han med si hastigheit ha brukt 300 000 år på ferda til oss. Berre det at for 300 000 år sidan var ikkje Vega der objektet då var. Altså kjem han neppe derifrå.

Ein reknar med at det fér frå 1 til 10 slike interstellare objekt (objekt frå utanfor vårt solsystem) gjentnom vårt solsystem kvart år. Men på grunn av farten og avstanden til dei, er dei til no ikkje blitt oppdaga. Men med PanSTARRS- systemet, og elles stadig bere teknologi vil antalet slike observasjonar auke framover. Og det er veldig spanande, anten dei er av naturleg opphav eller snikra saman av nokon der ute.









ROMVÉRET, GJEST FRÅ EI ANNA VERD OG LITT TIL

ASTRONOMIPosted by Harald Mon, December 04, 2017 02:20:27

Det går tregt med oppdateringa mi på denne sida, men her kjem ei.

SOLA

På stjerna vår,- altså Sola,- er det “roleg” for tida. Om ein kan kalla ein “stad” der rundt 600 millionar tonn hydrogen vert omdanna til 596 millionar tonn helium kvart sekund for å vere «roleg»....

Rett nok er det eit digert såkalla koronalt hól der, kvar frå det strøymer ut solvind i form av lada partiklar i store mengder. Grunnen til at slike hól oppstår, er kort fortald at det er endringar i dei magnetiske felta på Sola. I staden for å returnere til Sola, strekk dei magnetiske felta seg ut i verdsrommet, opnar opp ofte eit område mange hundre eller tusen gonger større enn Jorda og varme gassar og lada partiklar strøymer fritt ut i rommet med ein fart av 25 000 til 50 000 km i timen.

(Noko av det snøggaste som nokon gong er målt når det gjeld vind frå Sola, er under ein solstorm for nokre år sidan då farten var 10 til 16 millionar km / timen !

Om solstormar har eg skrive mykje før; solstorm og CME eksplosjonar).

Desse «hóla» verkar svarte fordi temperaturen der er mykje lågare enn i området rundt. Overflatetemperaturen på Sola er 5505 grader C. I koronale hól er temperaturen typisk rundt 3-4000 grader C. Difor verkar dei myrke /svarte.

I alle høve gjer slik solvind at nordlysaktiviteten rund Jorda sine polar aukar, om retningen på solvinden er slik at han treff oss.

ASTEROIDAR

Nå ja, antalet asteroidar som utgjer ei mogeleg kollisjonsfåre for Jorda aukar heile tida, og er no oppe i 1869.

Det er rekna på kor stor fåre det er for at me skal verta råka av ein asteroide eller komet med diameter på rundt 2 km. Ein har komet fram til at mogelegheita er 1 av 10 000 for at det kan skje dei neste 100 åra.

Ein slik kollisjon vil vere kraftig nok til å utslette store delar av livet på planeten vår, men ikkje kraftig nok til global utsletting av alt liv.

KOMET: Objekt som har ein lang bane rundt Sola. Det går mange tiår, hundrevis, tusenvis eller millionvis av år mellom kvar gong han passerer oss.

Består av stein, mineral og is. For kvar gong dei passerer Sola, misser dei substans og slik oppstår halen. Eigentleg to halar; éin oppstår då varmen frå Sola smeltar isen i kometen, slik at den vert til gass. Fargen på denne halen er blåaktig og peikar vekk frå Sola avdi solvinden «bles» gassen bort frå Sola.

Fargen på denne gassen hjelper til med å fastslå kva gass(ar) det er tale om, i tillegg til smelta is. Ein grønaktig farge kan til dømes peike mot giftige gassar.

Men det er ikkje berre is som vert blest av kometen når han nærmar seg Sola, også støv samt stein- og mineral partiklar. Desse vert ikkje i så stor grad påverka av solvinden, og peikar som oftast i motsett lei av ferda til kometen,- altså bakover. Fargen er ofte raudaktig eller gulaktig grunna refleks frå Sollyset.

ASTEROIDE: Eit objekt frå nokre få meter til fleire km i diameter. Dei går i bane rundt Sola nett slik planetane gjer. Ofte samla i eit belte med 10- tusenvis eller meir av slike steinar. Det største asteroidebeltet ligg mellom Mars og Jupiter.

Ingen av dei som utgjer ei mogeleg fåre for Jorda har kurs mot oss no. Ein fårleg situasjon kan oppstå om banen deira vert uroa grunna kollisjon med andre asteroidar, eller om dei passerer så nær andre planetar i vår solsystem at tyngdekrafta frå dei endrar banen til asteroiden. I sær gjeld dette om dei passerer gigantplanetane Jupiter og Saturn. Det kjem litt an på kva asteroidebelte asteroiden tilhøyrer, eller om han har «slite seg laus».

Eg har skrive om fylgjene av ein slik kollisjon i detaljar for nokre år sidan. Du finn det om du leitar bakover her på sida.


FRAMAND GJEST AV UKJENT OPPHAV STAKK INNOM

Du har truleg høyrt om den lange, sigarforma «tingen» som nyleg vart oppdaga og som har vekt mange spekulasjonar.

«Tingen» har fått navnet «Oumuamua» med opphav frå Hawaii sidan han vart oppdaga av PanSTARRS sitt teleskop / avdeling der.

«Oumuamua», oversett frå målføret dei nyttar på Hawaii til god gamaldags nynorsk vert noko slikt som «Den fyrste bodbringaren frå langt borte i frå».

PanSTARRS = Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System.

Dette er eit system som kjapt skal oppdage objekt i rommet, særleg med tanke på asteroidar som måtte «finne på» at dei skal sikte seg inn mot oss jordbuarar.

(Ikkje at me kan gjere så mykje frå eller til om éin kjem mot oss,- til det er me altfor opptekne med å lage nye vidundervåpen som me kan gjere ende på kvarandre med. I staden for at nasjonane går saman om å beskytte planeten vår mot asteroide- eller kometkollisjon).

Meir vitenskapeleg heiter objektet no I / 2017 U1, etter fyrst å ha blitt registrert som C / 2017 U1 og deretter A / 2017 U1. Kvifor ? Avdi ein fyrst trudde det var ein komet (engelsk: Comet) , og difor C’en i C / 2017 1U». Deretter trudde ein det var ein asteroide (altså A framføre), før ein slo fast at dette er fyrste gong eit objekt kan slåast fast ikkje å kome frå vårt solsystem på grunn av banen.

Det er fyrste gong ein har kunna ta i bruk «I» for «Interstelar» i registreringa.

Banen er heilt uvanleg i høve til slikt som me oftast ser der ute; sjølv om ikkje noko er opp eller ned i universet, vert det slik at om me ser solsystemet vårt slik me pleier sjå det framstilt, kom Oumuamua i eit bratt stup rett nedi solsystemet vårt med nær 53 000 km/t, gjorde ein U- sving (nærmare ein V- sving) rundt Sola og «flaug» beinvegs bratt oppover og ut i det svarte tomrommet att. Ikkje så veldig langt frå Jorda, men vart fyrst oppdaga på veg ut att. Skal fortelje astronomane rundt om fekk fart på seg for å hauste inn mest mogeleg om gjesten før han fór for langt vekk.


KLIKK HER for å sjå banen gjennom vårt solsystem.

Gjennomsnitthastigheita gjennom rommet er sagt å vere vel 16 000 km/t. Men han auka då han nærma seg Sola.

Sjølvsagt var folk som støtt forklarar alt vitskapen ikkje kan gjere nøye greie for (samt ein god del av det vitskapen kan gjere greie for...) kjapt på plass og meddelte oss at dette (igjen...) var besøk av utanomjordiske skapningar.

Sidan ingen var på plassen for å sjå kan me jo ikkje sei dei imot, og heller ikkje kan dei med kjappe forklåringar bekrefte at det er eit utanomjordisk romskip.


Det me kan sei er:

1) Objektet er omlag 400 meter langt og rundt 40 m breit.

2) Raudaktig (som ofte asteroidar er).

3) Farten gjennom rommet er vel 16 000 km/t (27 km/sek).

4) Truleg består det av metal- og steinartar.

5) Gjev ikkje frå seg gassar eller støv slik ein komet gjer når han passerer Sola.

Og med tanke på at det er «folk» ombord, kan eg ta med desse punkta:

1) Det kom ikkje noko slag form frå signal eller anna stråling frå objektet på nokon frekvens

2) Farten og kursen er stabil og fylgjer måten ein asteroide eller anna naturleg objekt ville oppføre seg, sjølv om banen til Oumuamua er heilt ansleis. (Om det er utanomjordiske på tur, kan det vel henda at dei ville svinge litt på rattet og stanse, eller i alle fall for eit bel redusere farten til alminneleg god snekkefart for å kike nærmare på til dømes oss..?)

Konklusjonen er at det er eit asteroideliknande objekt frå eit anna solsystem enn vårt.

I byrjinga kunne det tyde på at kursen er slik at han kjem frå området nær stjerna Vega i stjernebiletet Lyren. I så fall ville han med si hastigheit ha brukt 300 000 år på ferda til oss. Berre det at for 300 000 år sidan var ikkje Vega der objektet då var. Altså kjem han neppe derifrå.

Ein reknar med at det fér frå 1 til 10 slike interstellare objekt (objekt frå utanfor vårt solsystem) gjentnom vårt solsystem kvart år. Men på grunn av farten og avstanden til dei, er dei til no ikkje blitt oppdaga. Men med PanSTARRS- systemet, og elles stadig bere teknologi vil antalet slike observasjonar auke framover. Og det er veldig spanande, anten dei er av naturleg opphav eller snikra saman av nokon der ute.









Next »